Hollanda ABDye ne demek istedi?

ABD ile Avrupa arasında son dönemde artan siyasi ve askeri gerilim, F-35 savaş uçakları üzerinden yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman, ABD’nin desteğini kesmesi ihtimaline karşı “B planı” hazırladıklarını açıkladı.

Tuinman, yaptığı açıklamada F-35’lerin yazılım bağımlılığına dikkat çekerek, “Asla söylememe izin verilmeyen şeyi söylemeyeceğim ama yine de yapıyorum. Sonuçta elinizde başka bir şey oluyor. Tıpkı telefonunuz gibi bir F-35’i devre dışı bırakabilirsiniz” ifadelerini kullandı. Bakan, daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı.

ABD’nin Hollanda için yazılım güncellemesi yapmaması durumunda F-35’lerin bilgisayar sistemlerinin telefonlar gibi hacklenebileceği yönündeki iddialar, uçakların operasyonel bağımsızlığına ilişkin soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı.

F-35 savaş uçaklarının yazılım güncellemeleri yalnızca ABD tarafından yapılabiliyor. Bu konuda tek istisna ise İsrail olarak biliniyor. Uçaklar, güncellemeleri bulut tabanlı ağlar üzerinden alıyor. Ancak yazılıma müdahale edilmesi halinde dahi Hollanda’nın sistemi tamamen kontrol edebileceği anlamına gelmiyor. Çünkü F-35’lerin yedek parça ve lojistik tedariki büyük ölçüde ABD’ye bağlı.

Uzmanlar, olası bir yazılım veya destek krizinin ABD ile Avrupa arasındaki mevcut gerilimi daha da derinleştirebileceğine dikkat çekiyor.

Hollanda Savunma Bakanı Tuinman, Avrupa ülkelerinin birlikte hareket etmesi halinde yazılım konusunda daha fazla söz sahibi olabileceklerini belirterek, “Önümüzdeki bir buçuk-iki yıl boyunca Avrupa’da, sadece Hollanda’da değil, kuzey ülkeleri ve Polonya ile birlikte çok sıkı çalışırsak, Amerikalıların buna nasıl yaklaşacağını göreceğiz. Bu mümkün. Ancak bunun için gerçekten yazılımın içine girmeniz gerekir” dedi.