James Webb uzaya sızan kavurucu bir ötegezegeni ortaya çıkardı

Cenevre ve Montreal üniversitelerinden gök bilimcilerin yaptığı bu keşif, bir gezegenin yörüngesi boyunca kesintisiz olarak izlenen en kapsamlı atmosfer kaybı çalışması olarak kayıtlara geçti.

Uzayda 600 bin kilometrelik helyum izi

WASP-121b, yıldızına o kadar yakın ki bir yörüngesini sadece 30 saatte tamamlıyor. Yıldızından gelen yoğun radyasyon, gezegenin atmosferini binlerce dereceye kadar ısıtıyor. Bu aşırı ısı nedeniyle hidrojen ve helyum gibi hafif elementler gezegenin kütleçekiminden kurtularak uzaya saçılıyor.

James Webb’in hassas enstrümanları sayesinde, bu sızan gazın gezegenin etrafında sadece bir kuyruk değil, yörüngesinin yarısından fazlasını (%60) kaplayan iki devasa akıntı oluşturduğu görüldü.

Çift kuyruklu yapı bilim insanlarını şaşırttı

Araştırmacılar, gezegenin çevresinde iki ayrı helyum akışı saptadı:

Geriye doğru uzanan kuyruk: Yıldız rüzgarları ve radyasyon basıncıyla gezegenin arkasına doğru itiliyor.

Öne doğru kavislenen kuyruk: Yıldızın güçlü kütleçekimi tarafından gezegenin önüne doğru çekiliyor.

Bu yapılar toplamda gezegenin çapının 100 katından fazla bir mesafeye yayılıyor.

Araştırmanın başyazarı Romain Allart, “Helyum sızıntısının bu kadar uzun sürdüğünü görmek bizi inanılmaz şaşırttı” diyerek keşfin karmaşıklığına dikkat çekti.

Mevcut modellerin yetersizliği

Cenevre Üniversitesi’nde geliştirilen sayısal modeller, basit kuyruklu yapıları açıklayabilse de WASP-121b etrafındaki bu karmaşık çift kuyruklu yapıyı tam olarak simüle edemiyor.

Bilim insanları, kütleçekimi ve yıldız rüzgarlarının etkileşimini tam olarak anlamak için yeni nesil üç boyutlu simülasyonlara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Bu keşif, ötegezegenlerin zaman içinde nasıl şekillendiğini ve atmosferlerini kaybederek nasıl dönüştüklerini anlamak adına dev bir adım olarak nitelendiriliyor.