Kongre onayı yok, kamuoyu desteksiz

ABD ile İran arasında tırmanan gerilim sıcak çatışmaya dönüşürken, Washington yönetiminin savaşa giriş süreci ve iç kamuoyundaki karşılığı tartışma konusu oldu. Emekli Diplomat Gülnur Gezer, sürecin arka planını ve ABD iç siyasetindeki kırılganlığı değerlendirdi.

28 Aralık’tan Bugüne Değişen Söylem

Gezer, ABD’nin İran’a yönelik söyleminin 28 Aralık’tan itibaren kademeli olarak sertleştiğini hatırlattı:

“Tabii ilk nasıl yola çıktı Amerika? 28 Aralık’ta İran’ın genelinde ve sivillere karşı protesto gösterileri vardı. ‘Güç kullanmayacaksın’ diyerek ilk önce İran’ı bir tehdit etti. Ondan sonra ‘Asmayacaksın’ diye tehdit etti. Sonra tekrar nükleer meselesini gündeme getirdi.”

Gezer, sürecin son aşamasında balistik füze vurgusunun öne çıktığını belirtti:

“Geçtiğimiz hafta birliğin durumu konuşmasında dedi ki: ‘Ellerinde bize vurabilecek balistik füzeler var.’ dedi. 28 Aralık’tan bu yana sürekli söylem değişti.”

Bu değişimin, kamuoyunu olası bir askeri müdahaleye hazırlama süreci olarak okunabileceğini ifade etti.

“Netanyahu ile Plan Çok Önceden Hazırdı”

Gezer’e göre, müzakere ihtimali kamuoyuna sunulsa da askeri planın önceden hazırlandığı anlaşılıyor:

“Belki müzakerelere bir şans vermek istediler. Ama Netanyahu ile Trump çok önceden zaten bir plana ‘Evet.’ demiş ve bu planın da uygulandığını görüyoruz.”

Bu değerlendirme, Washington–Tel Aviv hattında koordineli bir strateji yürütüldüğü iddialarını güçlendiriyor.

ABD’nin Nihai Hedefi Ne?

Gezer, Trump’ın daha önce açıkça dile getirdiği hedefe dikkat çekti:

“Trump birkaç kere söyledi. ‘Rejim değişikliği aslında en iyi opsiyon olur’ demişti. Biz bu kadar ileriye gider mi gitmez mi tartıştık. Ama tahmin ettiğimiz, hiç istemediğimiz senaryonun işletildiğini görüyoruz.”

Bu ifadeler, operasyonun yalnızca askeri caydırıcılık değil, rejim dönüşümünü de içeren daha geniş bir stratejik çerçevede değerlendirildiğine işaret ediyor.

ABD Kamuoyu Savaşı Desteklemiyor

Reuters–Ipsos anketine atıfta bulunan Gezer, kamuoyu desteğinin son derece düşük olduğunu vurguladı:

“Dün yapılan Reuters Ipsos anketine göre Amerika’da yapılan bu savaşa destek Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında yüzde 27. 2003’te Irak’ın işgali öncesinde destek yüzde 72’ydi. Halk bunu bir kere desteklemiyor.”

Bu oran, Irak Savaşı öncesi döneme kıyasla dramatik bir düşüşe işaret ediyor ve yönetimin meşruiyet zeminini zayıflatıyor.

“Henüz Halka Canlı Bir Açıklama Yapılmadı”

Gezer, savaşın başlamasının üzerinden iki günden fazla süre geçmesine rağmen, Amerikan yönetiminin geleneksel bilgilendirme yöntemlerini kullanmadığını belirtti:

“Henüz Amerikan yetkilisinin canlı yayında neden savaşa girildiğine dair bir açıklama gelmedi. Adettir; Amerikan başkanları savaşa gidilirken Oval Ofis’ten halka hitap ederler. Halkı bilgilendirmek esastır.”

Ayrıca Kongre onayının alınmadığını da vurguladı:

“Kongre onayı da alınmadı. Bırakın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne gidilmesini hiç süreç işletilmedi.”

Bu durumun, hem anayasal hem de siyasal meşruiyet tartışmalarını beraberinde getirdiği değerlendiriliyor.

Asker Tabutları ve Seçim Riski

Programda Amerikan askerlerinin kayıpları da gündeme geldi. Şu ana kadar en az 3 Amerikan askerinin hayatını kaybettiği açıklandı.

Gezer, Amerikan toplumundaki hassasiyete dikkat çekti:

“Bir hassasiyet daha var: Amerikan askerlerinin tabutlarının ülkeye dönmesi. Destek son derece az. İçerideki durum malum. Nereye gideceği belli olmayan bir maceraya atılmış durumda.”

Kasım ayında yapılacak seçimleri hatırlatan Gezer, sürecin Trump açısından büyük risk barındırdığını söyledi:

“Trump muazzam bir risk aldı. Bu tabut sayıları artarak giderse Cumhuriyetçiler ara seçimleri kaybeder ve Trump için azil süreci başlayabilir. O yüzden bu savaşı çok uzatmaması lazım.”

“Elle Tutulur Bir Zafere İhtiyacı Var”

Gezer’e göre Trump’ın siyasi olarak ayakta kalabilmesi için somut bir başarıya ihtiyacı var:

“Onay oranı düşük. Amerikan askerleri ölmeye başladı. İçeride Epstein meselesinden ekonomiye kadar hiçbir şey istediği gibi gitmiyor. Elle tutulur bir zafere ihtiyacı var.”

İran lideri Hamaney’in öldürülmesinin ABD’de bazı kesimler tarafından olumlu karşılandığını ancak bunun yeterli olmayacağını belirtti:

“Hamaney’in öldürülmesi hem Demokrat hem Cumhuriyetçi siyasetçiler tarafından olumlu karşılandı. Ama bu başlı başına bir zafer olarak nitelendirilebilecek bir şey mi? Değil.”