Paralı barış mı? Gazze için yeni model diplomasi kulislerini karıştırdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu politikası, Gazze’de “barışın maliyeti” tartışmalarını da beraberinde getirdi. 10 Ekim 2025’te başlayan ateşkesin ardından ikinci aşamaya geçilen planın en dikkat çekici başlığı ise “Gazze Barış Kurulu” oldu.

Bloomberg’in sızdırdığı taslak tüzüğe göre Trump’ın, bu kurulda üç yıllık geçici üyelik yerine “daimi” olarak yer almak isteyen ülkelerden 1 milyar dolar talep ettiği öne sürüldü. İddia, diplomasi kulislerinde büyük yankı uyandırırken, bazı çevreler tarafından “Paralı Birleşmiş Milletler” benzetmesiyle eleştirildi.

Kulislerde, “Orta ölçekli bir ülkesiniz ve Birleşmiş Milletler’de daimi kalabilmek için genel sekretere 1 milyar dolar ödüyorsunuz” yorumları yapıldı.

Tartışmaların büyümesi üzerine Beyaz Saray’dan jet hızında bir yalanlama geldi. Beyaz Saray’ın “Hızlı Yanıt” adlı sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, kurula katılım için asgari bir ücret olmadığı savunuldu. 1 milyar dolarlık seçeneğin yalnızca “derin bağlılık gösteren partnerlere” sunulan bir daimi üyelik teklifi olduğu belirtildi.

Ancak taslak tüzükte, yetki ve mali kontrolün büyük ölçüde bizzat Trump’ta toplanması, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dahil birçok liderin tepkisini çekti. Eleştiriler, kurulun yapısı ve karar alma mekanizmasının şeffaflığı üzerinde yoğunlaştı.

Planın ikinci aşaması yalnızca mali boyutla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda radikal bir yönetim değişikliği de öngörüyor. Buna göre Trump’ın başkanlığını yapacağı Gazze Barış Kurulu’na, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da kurucu üye olarak davet edildiği ifade ediliyor. Gazze’nin günlük yönetiminin ise 15 Filistinli teknokrattan oluşacak bir komiteye devredilmesi planlanıyor.

Taslakta ayrıca İsrail ordusunun kademeli olarak bölgeden çekilmesi ve Filistinli grupların silahsızlandırılması da yer alıyor. Yaklaşık 70 milyar dolarlık dev bir yeniden imar sürecine eşlik edecek “uluslararası istikrar gücü” için ise Washington’un en az üç ülkeyle anlaşmaya vardığı iddia ediliyor.