Taliban liderinin ses kaydı sızdı. İnternet kesintisinin ardındaki güç savaşı

TALİBAN LİDERLİĞİ İKİYE BÖLÜNMÜŞ

BBC’nin ulaştığı bulgular, Taliban’ın en üstünde iki ayrı güç odağı bulunduğunu ortaya koyuyor.

Birinci grup, Kandahar’da konuşlanan ve Ahundzade’ye mutlak sadakat gösteren çekirdek kadrodan oluşuyor. Bu kanat, Afganistan’ı dış dünyadan izole edilmiş, dini otoritelerin toplumun her alanını denetlediği katı bir İslam Emirliği’ne dönüştürmeyi hedefliyor.

İkinci grup ise ağırlıklı olarak başkent Kabil’de bulunan, aralarında bakanlar, etkili komutanlar ve din adamlarının yer aldığı daha pragmatik bir ekip. Bu kanat, katı bir İslam yorumunu sürdürmekle birlikte, Afganistan’ın dış dünyayla ilişki kurmasını, ekonomisini canlandırmasını ve kız çocukları ile kadınların ilkokul sonrası eğitime erişimini savunuyor.

Bu bölünmede asıl soru, Kabil grubunun “yalnızca Allah’a hesap verdiği” kabul edilen Ahundzade’ye karşı gerçekten harekete geçip geçemeyeceği.

İNTERNET KRİZİ: LİDERLİK İÇİN BİR KIRILMA ANI

Bu hassas denge, Eylül ayının sonlarında alınan bir kararla sarsıldı.

Ahundzade, Afganistan genelinde internet ve telefon hatlarının kapatılması talimatını verdi. Üç gün sonra internet yeniden açıldı ancak nedenine dair resmi bir açıklama yapılmadı.

BBC’ye konuşan kaynaklara göre perde arkasında yaşananlar, Taliban tarihinde eşi benzeri görülmemiş nitelikteydi. Kabil merkezli Taliban yöneticileri, Ahundzade’nin açık emrine rağmen interneti yeniden devreye soktu.

Bir Taliban kaynağı bunu “açık bir isyan” olarak nitelendirirken, Afganistan uzmanları bu adımın, Taliban’ın mutlak itaat ilkesine doğrudan meydan okuduğunu vurguladı.

GÜCÜ TEK ELDE TOPLAYAN LİDER

Kaynaklara göre Ahundzade, 2016’da Taliban liderliğine seçildiğinde uzlaşmacı bir figür olarak görülüyordu. Ancak 2021’de iktidarın yeniden ele geçirilmesinin ardından, başkent Kabil’e gitmek yerine gücün sembolü olan Kandahar’da kalmayı tercih etti ve çevresini ideolojik olarak kendisine bağlı sertlik yanlılarıyla doldurdu.

Kız çocuklarının eğitiminin yasaklanması, kadınların çalışma hayatından dışlanması gibi kararların Kabil’deki bakanlarla istişare edilmeden alınması, iki grup arasındaki gerilimin ana başlıklarından biri haline geldi.

Birleşmiş Milletler izleme raporları da bu konunun Taliban içindeki “başlıca gerilim alanı” olduğuna dikkat çekti.