Trump’tan Asya Zirvelerinde Yeni Açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, ASEAN Zirvesi ve diğer toplantılara katılmak üzere Filipinler’in başkenti Manila’ya vardı. Trump’ın bu ziyareti, aynı zamanda ABD, Avustralya, Hindistan ve Japonya’yı içeren Dörtlü Güvenlik Diyaloğu’nun (Quad) iki yıl aradan sonra gerçekleştireceği ilk toplantıya sahne olacak. Trump, Manila’daki temaslarının ardından 18-19 Kasım’da düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılmak için Çin’in Shenzhen kentine geçecek.
Ancak ABD Başkanı Trump’ın ülkeye gelişine Filipinler’de tepki gösterildi. Protestocular, ABD’nin ülkedeki “Pax Silica” projesine, Asya-Pasifik bölgesinde artan militarizasyona ve ABD’nin Orta Doğu’daki savaşına tepki gösterdi. Göstericiler, söz konusu savaşın dünya genelinde akaryakıt ve enerji fiyatlarının yükselmesine yol açtığını belirterek ABD politikalarına yönelik tepkilerini dile getirdi.
Filipinler’de halk, Trump’ın ziyaretini ve ülkenin kuzeyinde bir “teknoloji üretim merkezi” kurulmasını öngören yapay zeka girişimini de protesto etti. Manila merkezli Inquirer gazetesinin haberine göre, aralarında aktivistlerin, yerlilerin ve öğrencilerin bulunduğu protestocular, ülkenin Tarlac bölgesinde “teknoloji üretim merkezi” kurulmasını ve “silikon tedarik zinciri” oluşturulmasını öngören “Pax Silica” girişimine tepki gösterdi. Uluslararası basında yer alan haberlerde, yaklaşık 300 protestocunun gözaltına alındığı kaydedildi. Söz konusu yapay zeka merkezi, tarımla geçinen halkı ve yerli Aeta kabilesini yerinden edeceği ve ülkenin su kaynaklarına zarar vereceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Washington yönetimi, Aralık 2025’te kritik mineraller, enerji ve yapay zeka altyapısı gibi alanları kapsayan “silikon tedarik zinciri” oluşturulmasına yönelik “Pax Silica” adlı iş birliği girişimini duyurmuştu. ABD’nin öncülüğünde kurulan “Pax Silica” girişiminde Japonya, İsrail, Avustralya, Singapur, Hollanda, İngiltere, Güney Kore, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan gibi ülkeler yer alıyor.
Filipinler’deki temasları kapsamında Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, 49. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi marjında ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel meseleleri ele aldı. Yonhap ajansının haberine göre, Manila’da bir araya gelen Lee, Takaiçi’ye iki ülke arasındaki işbirliğinin çeşitli alanlarda derinleştirilmesi ve ikili ilişkilerin önündeki sorunların çözümünde ilerleme kaydedilmesi gerektiği çağrısında bulundu. Takaiçi, uluslararası güvenlik ortamı göz önünde bulundurulduğunda Japonya ile Güney Kore arasındaki ilişkilerin önemini vurguladı ve “mekik diplomasisi” yoluyla iki ülkenin bağlarını daha da güçlendireceğini temenni etti. Liderler, iki ülkenin tedarik zinciri, enerji güvenliği gibi alanlardaki işbirliği açısından önemli ortaklar olduğuna dikkati çekerek daha yakından çalışma taahhüdünde bulundu. Lee, ocak ayında Japonya’yı ziyaret etmesi için kendisini davet eden Takaiçi’ye teşekkür ederek davete icabet edeceğini belirtti.
Öte yandan Trump, Manila’da Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul ile düzenlenen ortak imza töreninde açıklamalarda bulundu. Tayland’ın, ABD ürünlerine uyguladığı tüm gümrük vergilerini kaldıracağını belirten Trump, Amerikan otomobilleri, tıbbi cihazlar, ilaçlar, etanol ve kümes hayvanı ürünlerine yönelik tarife dışı engelleri de büyük ölçüde azaltacaklarını bildirdi. Donald Trump, iki ülke arasında imzalanan ticarete ilişkin ortak bildirilerin ekonomik ilişkileri güçlendireceğini ve her iki ülkeye de fayda sağlayacağını söyledi. Tayland Başbakanı Charnvirakul da ticaret müzakerelerinde önemli ölçüde uzlaşmaya vardıklarını aktararak, bazı konuların henüz sonuçlandırılmadığını, ancak nihai anlaşmanın kısa süre içinde imzalanacağına inandığını kaydetti. Charnvirakul, nihai anlaşmanın iki ülke arasındaki ticareti canlandıracağını ve yeni fırsatlar oluşturacağını vurguladı.
Manila’da Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (Quad) ülkeleri liderleri ile yapacağı görüşme öncesinde Trump, gazetecilerin sorularına yanıt verdi. Çin’de yapılacak zirveye atıfla Trump, “Görüşmemiz gereken çok önemli konular var.” dedi. ABD Başkanı, ülkesinin nadir toprak elementlerinin üretiminde Çin’i 10 ay içinde yakalayabileceğini söyledi. Rusya-Ukrayna savaşına dair ise bir anlaşmanın yakın olduğunu düşündüğünü belirtti.
Çin’deki zirve, ABD, Çin ve Rusya liderlerinin ilk kez düzenlenecek üçlü toplantısına sahne olacak. Asya turu için Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “Nükleer silahlardan arındırma konusunu ele alacağız. Bu zor bir konu çünkü hiçbirimiz nükleer silahlarımızdan tamamen vazgeçeceğimizi kolay kolay söyleyemeyiz değil mi?” ifadelerini kullandı. Çin ziyareti kapsamında Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşme ihtimalinden de bahseden ABD Başkanı, “Belki Kim Jong-un ile de bir araya gelebiliriz, gayet iyi olacak. Pek çok şeyi başarma şansımız var.” diye konuştu.
Kaynak

