Yapay zeka iş yükünü azaltmıyor mu? Araştırma yeni bir gerçeğe işaret ediyor
Üretken yapay zeka araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte çalışanlar artık sadece kendi uzmanlık alanlarıyla sınırlı kalmıyor. Araştırmaya göre, yapay zeka desteği sayesinde kod yazma, tasarım veya analiz gibi farklı alanlara yönelen çalışanların görev kapsamı genişliyor. Bu durum kısa vadede üretkenlik hissi yaratsa da uzun vadede görünmeyen bir baskıya dönüşebiliyor.
HARVARD BUSİNESS REVİEW ARAŞTIRMASINDAN ÇARPICI BULGULAR
Araştırmada yapay zeka kullanımının üç temel soruna yol açtığı belirtiliyor:
Çalışanların başkalarının sorumluluklarını da üstlenmesiyle artan zihinsel yük
Mola ve serbest zamanlarda bile yapay zeka kullanımı nedeniyle iş-özel hayat sınırlarının bulanıklaşması
Aynı anda çok sayıda işi yönetme çabası nedeniyle dikkat dağınıklığının artması
Uzmanlar, yapay zekanın iş akışını hızlandırırken beklentileri de yükselttiğini, bunun da çalışanlar üzerinde sürekli daha fazlasını yapma baskısı oluşturduğunu ifade ediyor.
UZMANLARDAN “YAPAY ZEKA YÖNETİŞİMİ” VURGUSU
Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şefik Şuayb Arslan, yapay zekanın yalnızca teknik bir araç olarak değil, yönetişim perspektifiyle ele alınması gerektiğini belirtiyor. Arslan’a göre kurumlar, hangi görevlerin yapay zekaya devredileceğini ve hangi noktalarda insan kararına ihtiyaç duyulacağını net biçimde tanımlamalı.
SADECE HIZ DEĞİL, ZİHİNSEL YÜK DE ÖLÇÜLMELİ
Arslan, verimliliğin yalnızca çıktı miktarına göre değerlendirilmesinin eksik bir yaklaşım olduğuna dikkat çekerek, işin karmaşıklığı, kalite ve çalışan üzerindeki bilişsel yükün de performans kriterleri arasında yer alması gerektiğini vurguluyor. Yapay zeka-insan iş birliğinin gerçek değer yaratabilmesi için ek mühendislik ve stratejik planlama gerektiğini söylüyor.
UZUN VADELİ ETKİLER HÂLÂ BELİRSİZ
Uzmanlara göre üretken yapay zekanın uzun vadede insan psikolojisi, dikkat yönetimi ve tükenmişlik riski üzerindeki etkilerini inceleyen akademik çalışmalar henüz başlangıç aşamasında. Sağlık, eğitim, hizmet ve üretim gibi farklı sektörlerde yapay zekanın iş yükünü nasıl dönüştürdüğüne dair kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
VERİMLİLİK ARTIŞI MI, TÜKENMİŞLİK RİSKİ Mİ?
Araştırmalar, yapay zekanın kısa vadede verimlilik artışı sağlarken uzun vadede işin niteliğini, çalışan bağlılığını ve kurumsal sürdürülebilirliği yeniden şekillendirebileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, sınırları net çizilmemiş yapay zeka kullanımının çalışanlar için yeni bir stres kaynağına dönüşebileceği konusunda uyarıyor.
