İngiltere’de yapay zeka için yeni yasa çağrısı ve insan hakları uyarısı

İngiltere Parlamentosunun İnsan Hakları Ortak Komitesi, yapay zeka sistemlerinin bireyler ve toplum üzerindeki olası olumsuz etkilerine karşı hükümete yeni bir yasal düzenleme hazırlanması çağrısında bulundu.
Lordlar Kamarası ve Avam Kamarası üyelerinden oluşan komite, “İnsan Hakları ve Yapay Zeka Düzenlemesi” başlıklı raporunda, mevcut hukuki çerçevenin hızla gelişen yapay zeka teknolojilerinin oluşturduğu risklerle mücadelede yetersiz kaldığına dikkat çekti. 14 Eylül 2026’da yayımlanan raporda, yapay zeka sistemlerinin risk düzeylerine göre sınıflandırılması, yüksek riskli uygulamalara daha sıkı yükümlülükler getirilmesi ve bağımsız bir denetim mekanizmasının kurulması önerildi.
Komite, yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinden kullanımına kadar tüm yaşam döngüleri boyunca oluşturabilecekleri riskler dikkate alınarak sınıflandırılması gerektiğini belirtti. Raporda, bireylerin ve toplulukların haklarını önemli ölçüde etkileyebilecek yapay zeka sistemlerine daha sıkı yasal yükümlülükler uygulanması önerildi. Özellikle yüksek risk taşıyan sistemlerin kullanımında şeffaflığın sağlanması, hesap verebilirliğin güçlendirilmesi ve olası hak ihlallerinin önlenmesi gerektiği vurgulandı.
Raporda, yapay zeka teknolojilerinin kullanımını denetlemek amacıyla bağımsız bir düzenleyici kurum oluşturulması çağrısında bulunuldu. Söz konusu kurumun yapay zeka kaynaklı riskleri izlemesi, şeffaflığı sağlaması ve gerektiğinde yaptırım uygulayabilecek yetkilerle donatılması gerektiği belirtildi. Komite, yeni düzenlemenin risk temelli bir yaklaşımla hazırlanmasını ve yapay zeka sistemlerinin insan hakları üzerindeki olası zararlarını önlemeye odaklanmasını önerdi.
Raporda, yapay zeka sistemlerinin bireyleri doğrudan etkileyen karar alma süreçlerinde kullanılmasına da dikkat çekildi. Özellikle kişilerin haklarını ve yaşam koşullarını önemli ölçüde etkileyen yapay zeka uygulamalarında, ilgili bireylerin veya toplulukların bilgilendirilmesi gerektiği ifade edildi. Komite, yapay zeka destekli karar alma süreçlerinde şeffaflığın artırılmasının ve bu kararlara itiraz edilebilmesini sağlayacak mekanizmaların güçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Komite Başkanı Alex Sobel, hükümetin yapay zeka teknolojilerinin oluşturduğu risklere karşı yeterli hızda hareket etmediğini savundu. Yapay zeka sektörünün hızla geliştiğine dikkat çeken Sobel, düzenlemelerin gecikmesinin insan haklarına yönelik olası zararların önlenmesini zorlaştırabileceğini belirtti. Sobel, “Bu kadar hızlı ilerleyen bir sektörde bekle-gör yaklaşımını benimsemek, onunla mücadele edecek kapasiteyi geliştirmeye değil, onun sebep olduğu artan riskleri geç fark etmeye sebep olur.” ifadelerini kullandı.
Yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanımını kapsayan kapsamlı bir yasal çerçeveye ihtiyaç duyulduğunu belirten Sobel, düzenlemelerin yalnızca teknolojinin kullanım aşamasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Sobel, insan haklarının korunması amacıyla yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinden uygulanmasına kadar bütün süreçleri kapsayan kurallar oluşturulmasının önemine dikkat çekti. Komite, hükümetin yapay zeka kaynaklı risklere karşı daha hızlı hareket etmesini ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla desteklenen yeni bir yasal düzenlemeyi hayata geçirmesini istedi.
İngiltere Parlamentosunun İnsan Hakları Ortak Komitesi, 20 Kasım 2026 tarihinde hükümetin rapora verdiği resmi yanıtı da yayımladı. Böylece komitenin eylül ayında sunduğu yapay zeka yasası ve bağımsız denetim kurumu önerileri, hükümetin yanıtıyla birlikte yeniden gündeme geldi.
Bu haber
bu kaynaktan alınmıştır.
Bu haber Bağımsız kaynağından alınarak ACM Cyprus Yeni Teknolojileri Geliştirme Biriminin projesi kapsamında yapay zeka tarafından yeniden yazılmıştır.



